Инсон тақдири

 
Юқори Донда урушдан кейинги биринчи баҳор ниҳоятда яхши келди, бундақаси жуда камдан-кам бўлади. Мартнинг охирида Азов бўйларидан илиқ шамол эсди-ю, Доннинг чап қирғоғидаги қумлар икки кун ичида яп-яланғоч бўлиб қолди, даштлардаги қор тиқилиб ётган жар ва ўралар кўпчиди, дала анҳорлари музларни синдириб, шовқин солиб оқа бошлади. Йўлдарда қарийб от-улов ўтолмайдиган бўлиб қолди. Йўлларнинг расвоси чиққан ана шу ёмон кунларда йўлим Букановская станицасига тушиб қолди. Манзил-ку унча олис эмас эди, жуда борса олтмиш километрча келарди, лекин етиб олиш осон бўлмади. Жўрам билан мен кун туғмай йўлга чиқдик. Икки тўриқ от ён қайишларини таранг қилиб, оғир бричкани зўр-базўр тортиб борарди. Ғилдираклар қор ва музларга қоришиб, намиқиб ётган қумга нақ гупчагигача ботиб кетарди, бир соатдан кейин эса отларнинг биқинларида, қоринбоғларида ва юпқа тортқилари тагида оқ момиқ кўпиклар пайдо бўлди, эрталабки салқин ҳавода от тери анқиди, жабдуқларга кўп суртиб юборилган мойнинг қизиган арава ёғига ўхшаш ўткир ҳиди димоққа ура бошлади.
Батафсил
+1

Ўгай она

 
Баъзан хотиралар қалбни тирнайди… Гоҳо шундай бўладики, топганларингдан йўқотганларинг кўпга ўхшаб кетади. Ўксик бир ҳаяжон билан босиб ўтган йўлингга назар ташлаб оласан.
Отаси вафотидан кейин пойтахтда ўқишини давом эттираётган Ҳусан уч-тўрт ойда бир қишлоққа келиб, аясидан хабар олар, ҳар келганда аясини бир юмуш устида учратарди.
Бу сафар борганида аяси эшик супираётган экан. Ишга берилганидан унинг қадам сасини ҳам эшитмади.
– Ая, мен келдим…
Аяси қаддини кўтарди, кўксига туфлаган бўлди: «Капалагимни учириб юбординг, болам», – деди. Кейин бир зум, атиги бир зум у тарафга назар ташлаб турди-да, қўлидаги супургисини улоқтириб, уни бағрига олди.
– Нега ҳаяллаб кетдинг, болам, онанг эмасман-да, онанг бўлганимда бунчалик йўқолиб кетмасдинг, – дея гина қилди.
Аяси уни қучганча турар, елкалари силкинаётганидан унсиз йиғлаётгани сезиларди. Ҳусан аясининг оқариб кўкимтир тус олган сочларини силади, юзига сидирилиб тушган рўмолини пешонасига тортди.
– Нега ундай дейсиз, мен сизни онамдан яхши кўраман. Иш, ўқиш билан вақтим бўлмади.
– Отанг ўлмаганида кундузи ўқирдинг.
Батафсил
+1

У

 
Қир осмонини чирмаган булутлар шамол оқими бўйлаб машриққа юриш бошлади. Шусизки қуёшнинг бор-йўқлиги билинмай турар, ёмғир иси сезилмасди. Қовжираган ўт-ўланлар орасида аллақандай ҳашаротларнинг ғимир-ғимири кўзга ташланиб қоларди. Қаторидан адашиб қолган қайсидир чумолининг гандраклама ҳаракатларини кузатиш бачканаликдан бошқа нарсамас. Ҳашарот адашибди, шунга нима ўзгариб қолган, нима ўз жойидан силжиб кетган, ерми, осмонми, нима? Инсонлар адашаётганда, ўзи яшаш керак бўлган даврдан ё олдинроқ, ё кейинроқ келиб қолаётганларида ҳашаротлар учун жон куйдириш ўринлими?
У ётиб қараган кишига, шу ҳолича, ўсиқ сочлари билан, оёғидан осиб қўйилгандай кўринади. Сочлари шамолда тип-тикка бўлиб кетган, У эса бошига қўл узата-узата текислашга уринади.
Қир томон шамол қаршилигини енга-енга қанотлаётган қандайдур даррандани кўриб қолди. Бу сорми, калхатми, ишқилиб, қанотлари узун, тумшуғи қайрилма бир йиртқич эди. У қушнинг ҳаракатларини диққат билан кузатиб бошлади.
Батафсил
+1